Milli Teknoloji Hamlesi ile teknoloji ve yenilik kabiliyetinin artırılmasını hedefleyen Türkiye, yüksek teknolojili ürünlerin yerli imkanlarla geliştirilmesine yönelik çalışmalarına da hızla devam ediyor. Bu bağlamda yapılan bir araştırmaya göre Adana Türkiye’nin teknopark açısından en fakir illeri arasında yer alıyor.
Uygulamaya 2001 yılında konulan Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ile kurulan teknoparklarda, teknolojik bilginin üretilmesi, üretilen bilginin ticarileştirilmesi, üründe ve üretim yöntemlerinde ürün kalitesi ve standardının yükseltilmesi, verimliliği artıracak ve üretim maliyetlerini düşürecek yeniliklerin geliştirilmesi, küçük ve orta ölçekli işletmelerin yeni ve ileri teknolojilere uyumu, araştırmacılara iş imkanlarının sağlanması ve ileri teknoloji yatırımları yapacak yabancı sermayenin ülkeye girişinin hızlandırılması ile sanayinin rekabet gücünün artırılması amaçlanıyor.
AA muhabirinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı istatistiklerinden derlediği bilgilere göre, Ağustos 2022 itibarıyla Türkiye genelinde toplam 94 teknopark kuruldu. Bu bölgelerin 81'i faaliyetine devam ederken, 13'ünün altyapı çalışmaları sürüyor.
En fazla sayıda teknoloji geliştirme bölgesine ev sahipliği yapan şehir 13 teknoparkla İstanbul olurken, bu ili Ankara 11, Kocaeli 5 ve İzmir 4 teknoparkla izliyor.
Buna karşın sanayi bölgesi olarak nitelendirilen Adana’da sadece bir teknopark faaliyet gösteriyor.
Antalya, Bursa, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, Kayseri, Konya ve Mersin'de 2'şer, Adana, Adıyaman, Afyonkarahisar, Aksaray, Aydın, Balıkesir, Batman, Bolu, Burdur, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Denizli, Diyarbakır, Düzce, Edirne, Elazığ, Erzurum, Giresun, Isparta, Kahramanmaraş, Karabük, Karaman, Kastamonu, Kırıkkale, Kırklareli, Kütahya, Malatya, Manisa, Muğla, Nevşehir, Niğde, Osmaniye, Rize, Sakarya, Samsun, Sivas, Şanlıurfa, Tekirdağ, Tokat, Trabzon, Van, Yalova, Yozgat ve Zonguldak'ta 1'er adet teknopark bulunuyor.
AR-GE personeli sayısı 70 bine yaklaştı
Buralarda faaliyet gösteren firma sayısı 8 bin 114'e ulaşırken, buralarda çalışan personel sayısı da 69 bin 884'ü AR-GE personeli olmak üzere toplam 84 bin 281'e çıktı.
Teknoloji geliştirme bölgelerinin toplam satışı Ağustos 2022 itibarıyla 183,2 milyar lira, toplam ihracatı da 7,6 milyar dolar olarak kaydedildi.
Teknoparkların aynı dönemde toplam tescil edilen patent sayısı 1511'i, faydalı model sayısı 439'u, endüstriyel tasarım sayısı 321'i buldu. Teknoloji geliştirme bölgelerinin 3 binden fazla sınai mülkiyet tescil başvurusu ise sonuçlanmayı bekliyor.
Teknoloji geliştirme bölgelerindeki şirketlerin sektörel dağılımı incelendiğinde yüzde 48,08'lik oranla bilgisayar programlama faaliyetleri yapan firmaların çoğunluğu oluşturduğu görüldü.
Bilgisayar programlama faaliyetlerini, yüzde 6,08'lik oranla doğal bilimler ve mühendislikle ilgili diğer araştırma ve deneysel geliştirme faaliyetleri sektörü, yüzde 3,47'lik oranla biyoteknolojiyle ilgili araştırma ve deneysel geliştirme faaliyetleri takip etti.
Teknopark, diğer adı ile Teknokent, 1950’li yıllarda Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulan Silikon Vadisi ile ortaya çıkan bir modeldir. Bu model, Dünya genelinde Üniversite Sanayi İşbirliğini sağlama konusundaki en başarılı model olarak öne çıkarken, günümüzde de pek çok sanayileşmiş ülke teknoparkları teknoloji ve ekonominin gelişmesinde en önemli araç olduklarını düşünmektedir.