Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesini eksik prim günleri veya bildirilmeyen çalışma süreleri nedeniyle kaçıran binlerce çalışan için emsal teşkil edecek kritik bir hukuki gelişme yaşandı. Sigorta primlerinin eksik yatırılması ya da hiç bildirilmemesi nedeniyle EYT hakkını elde edemeyen çalışanlar tarafından açılan hizmet süresi tespit davalarında Yargıtay ezber bozan bir karara imza attı.
Hukuki sürece konu olan olay, 1994 yılında bir üretim tesisinde iş başı yapan M.D. isimli işçinin 2017 yılında hastanede sigortasının yatırılmadığını öğrenmesiyle başladı. Yaşadığı mağduriyet üzerine iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden M.D., hak ettiği kıdem ve ihbar tazminatı, ödenmeyen ücretler ve fazla çalışma alacaklarının tahsili amacıyla İş Mahkemesi'nde dava açtı.
İşveren tarafı ise davacının iddialarını reddederek, çalışanın resmi bordrolar üzerinden sezonluk olarak görev yaptığını savundu. Yerel İş Mahkemesi, toplanan deliller ve tanık ifadeleri doğrultusunda işçinin 1995-2017 yılları arasında kesintisiz olarak 23 yıl 2 ay çalıştığına hükmederek davanın kabulüne karar verdi.
İşverenin itirazı üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf), davacı tanıklarının yakın akraba (kardeş) olması ve SGK kayıtlarındaki kesintili süreçleri gerekçe göstererek ilk derece mahkemesinin kararını kaldırdı. Çalışma süresini SGK kayıtlarına göre 13 yıl 2 ay olarak yeniden hesaplayan istinaf kararı, davacı işçi tarafından temyize götürüldü.
Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararını bozarak tarihi bir içtihat oluşturdu. Yargıtay, davacının kardeşinin aynı iş yerindeki çalışma geçmişine dikkat çekerek, tek başına akrabalık bağının tanıklığı geçersiz kılmayacağını vurguladı. Kararda, tanığın iş yerindeki çalışma süresi ve beyanlarının ilk işe giriş tarihini desteklediği belirtilerek, eksik bildirilen dönemlerin hizmet süresine dahil edilmesi gerektiği ifade edildi.
Yargıtay’ın bu kararı, eksik prim günleri nedeniyle EYT kapsamına giremeyen veya emeklilik hakkı kazanamayan çok sayıda çalışan için yeni bir imkan doğurdu. Kararda, hizmet süresinin belirlenmesinde sadece resmi SGK dökümlerine değil, şu delillere de itibar edileceği açıkça belirtildi:
İş yeri iç yazışmaları, giriş-çıkış belgeleri ve imzalı evraklar
Aynı iş yerinde çalışan mesai arkadaşlarının tanıklıkları
Komşu veya emsal iş yerlerinde çalışan personelin beyanları
İşveren ve kuruma ait her türlü resmi kayıt ve belgeler