45 bine yakın kişinin yaşamını yitirdiği, 11 ilde 14 milyon kişinin etkilendiği, artçı sarsıntıların iki yıl sürmesinin tahmin edildiği, resmi verilere göre 164 binden fazla binanın yıkıldığı veya acil olarak yıkılmasına karar verildiği "6 Şubat depremlerinin" üzerinden 21 gün geçti. Üçüncü günde kentlerin bir yıl içinde yeniden inşasını taahhüt eden hükümet, ikinci haftada sözleşme imzalamaya başladı.
Buna göre Adana’da açılacak Çukurova Proje Alanı'nda, 400 bin metrekare arazi üzerinde 2 bin adet yeni daire üretilecek. Projenin hem yürütücüsü hem müellifi Optimal adlı şirket olacak.
Optimal firması 2021'de İstanbul Valiliği’nden, davet yöntemiyle 7 plan ve proje hazırlanması ihalesi almıştı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, TOKİ ve Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) tarafından hazırlanan "Afet Bölgesi Tasarım Alanları Rehberi"ne ulaştı. Buna göre Kahramanmaraş, Malatya, Osmaniye, Hatay, Adana'da toplam 23 milyon 426 bin metrekare alanda 85 bin 250 yeni daire yapılacak. Kalyon, Kuzu Grup, Optimal gibi iktidara yakın dokuz şirket yüklenici firma, altı şirket ise müellif firma olarak belirlendi. Oda başkanları ve uzmanlar "zemin etüdü yapılmadan" ve "artçı depremler sürerken acele yapılacak" inşaatlara tepki gösterdi. TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz, "Bu konutların nerelere kurulacağına yönelik gerekli jeolojik, jeofizik etütlerini yapmadan alelacele başlanması yanlış... Diğer projeler gibi bunun da bir rant hamlesi ve seçimlere yönelik bir hamle olarak değerlendiriyorum" dedi. Şehir Plancıları Odası Başkanı Gencay Serter, "Şu anda zaten planlama süreci yok. Sadece konutlara ilişkin proje yürüyor. Kanunlar ve yönetmeliklerle ortaya konulmuş gereklilikler bile dışlanmış durumda" diye konuştu. Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı Hüseyin Alan ise "TOKİ'nin seçeceği yerlere ilişkin biraz kaygılarımız var. Fay zonları üzerine bina yapan bir kurumun yer seçimine de pek güvenmediğimizi özellikle ifade edeyim" değerlendirmesini yaptı. Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş ise "Hükümet bu konuda acele ediyor. Son derece sakıncalı bir politika veya deprem sonrası yol haritası" dedi.
Türkiye'de, 6 Şubat saat 04.17'de Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesinde meydana gelen 7,7 büyüklüğündeki depremle sallandı. Ardından saat 13.24'te merkez üssü Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesi olan 7,6 büyüklüğünde ikinci bir deprem daha meydana geldi. Depremler, 11 ilde yıkıma neden oldu. Yaklaşık 13 milyon yurttaşın etkilendiği depremlerde arama kurtarma çalışmaları sürerken 20 Şubat akşamı Hatay'da 6,4 ile 5,8 büyüklüğünde iki deprem daha meydana geldi.
9 BİN 470 ARTÇI SARSINTI: AFAD, "ARTÇI SARSINTILARIN EN AZ 2 YIL KADAR SÜRMESİNİN BEKLENDİĞİNİ" AÇIKLADI
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Orhan Tatar'ın, 25 Şubat'ta yaptığı açıklamaya göre; 6 Şubat depremlerinin ardından 9 bin 470 artçı sarsıntı meydana geldi. Tatar, "Bu, gerçekten çok büyük bir rakam. Yani depremlerin sonrasındaki artçı sarsıntıların sayısında şu ana kadar bir düzenli azalmanın olmadığını görüyoruz. Bu artçı sarsıntıların en az 2 yıl kadar sürmesini beklediğimizi ifade etmek istiyorum. Ortalama 3 dakika civarında bir artçı sarsıntının yaşandığını ifade etmekte yarar var" dedi. Son olarak 27 Şubat'ta 09.19'da Kahramanmaraş Ekinözü'de, 7 kilometre derinlikte 4.3 büyüklüğünde deprem yaşandığı açıklandı.
44 BİN 218 KİŞİ YAŞAMINI YİTİRDİ, 14 MİLYON KİŞİ DEPREMZEDE
İki hafta arayla yaşanan dört büyük depremde, 24 Şubat'ta açıklanan resmi verilere göre; Kahramanmaraş, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Adıyaman, Osmaniye, Hatay, Kilis, Malatya ve Elazığ illerinde 44 bin 218 kişi yaşamını yitirdi. Resmi açıklamalara göre depremlerden 11 ilde 14 milyon kişi etkilendi.
3 GÜN SONRA İLK "İNŞAAT" AÇIKLAMASI: "BİR YIL İÇERİSİNDE KONUTLARIN İNŞASINI GERÇEKLEŞTİRECEĞİZ"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kahramanmaraş merkezli depremlerin üzerinden geçen üçüncü günde, 9 Şubat'ta; yıkılan kentlerin inşası ile ilgili ilk açıklamayı yaptı. Erdoğan, Adıyaman'da; "Ve şimdi de ben milletime sesleniyorum, inşallah bir yıl içerisinde TOKİ olarak bu konutların inşasını gerçekleştireceğiz... Bir yıl içerisinde de inşallah konutlarımızı bitireceğiz" dedi. Erdoğan, benzer açıklamaları; depremden etkilenen tüm illere yaptığı ziyaretlerde yineledi.
ERDOĞAN, 15. GÜNDE: SADECE MART AYI İÇİNDE 11 İLİMİZDE 200 BİN KONUTUN İNŞASI İÇİN İLK ADIMI ATIYORUZ"
Erdoğan, 20 Şubat'ta yaptığı açıklamada, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin de katıldığı Kahramanmaraş ziyaretinde; "Sadece mart ayı içinde 11 ilimizde 200 bin konutun inşası için ilk adımı atıyoruz" dedi. Erdoğan, "Yeni konutlarımız, zemin artı 3 veya 4 katı geçmeyecek şekilde, güvenli yerlerde inşa edilecek. Yerinde ihya edilecek yerleşim yerlerinde de bilimsellik, hızlılık ve yapıların güçlülüğü ilkelerinden asla taviz vermeyeceğiz" diye konuştu.
164 BİN 321 BİNANIN YIKIK, ACİL YIKILACAK VE AĞIR HASARLI OLDUĞU BELİRLENDİ
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un,23 Şubat'ta Adıyaman Afet Koordinasyon Merkezi'nde yaptığı açıklamalara göre, depremlerin ardından 1 milyon 250 bin binada hasar tespit çalışması yapıldı. Bunlardan 164 bin 321 bina; "yıkık", "acil yıkılacak" ve "ağır hasarlı" olarak tespit edildi.
BAKAN KURUM, 18. GÜNDE AÇIKLADI: "SON ÜÇ GÜNDE 7 BİN 222 KONUT VE 36 DÜKKANIN SÖZLEŞMELERİNİ GERÇEKLEŞTİREREK…"
Kurum, aynı açıklamasında; "En doğru yer seçimine, şehrin ileri gelenleriyle karar vermeye gayret gösteriyoruz. İki gün önce Adıyaman, Gaziantep ve Kilis'te toplamda 1797 konutumuzun sözleşmelerini imzaladık ve inşaat sürecine başladık. Dün Adana'da 590, Gaziantep'te 600, Hatay'da 364, Kahramanmaraş'ta 1019, Şanlıurfa'da 534 olmak üzere 3 bin 107 yeni yuvamızın sözleşmesini imzaladık. Bugün; Gaziantep ilçelerinde 400, Hatay'da 1317, Malatya'da 599 konut olmak üzere 2 bin 316 konut ve 36 dükkanın sözleşmelerini imzalıyoruz. Depremin ardından 18'inci gün itibarıyla baktığımızda, son üç günde 7 bin 222 konut ve 36 dükkanın sözleşmelerini gerçekleştirerek Cumhuriyet tarihinin en büyük afet konut yapım inşaat sürecini hızlı bir şekilde yürütmeye gayret gösteriyoruz."
İNŞAAT ALANLARI İÇİN OHAL KARARNAMESİ
İnşaata ilişkin çalışmaları hızla sürerken, 8 Şubat'ta 10 ili kapsayacak şekilde ilan edilen Olağanüstü Hal kapsamında 24 Şubat'ta yeni bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yayınlandı. OHAL Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne ile OHAL'in uygulandığı 10 ilde; afetten etkilenen geçici ve kesin iskan alanlarının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından resen belirlenmesi sağlandı. Fiilen orman vasfı taşımayan alanların vasfı değiştirilerek, Hazine adına tescil edilmesinin önü açıldı. Kararnamede; geçici ve kesin iskan alanlarında, kiraya verilen mesire yerleri, orman parkları ve taşınmazlara ilişkin kiralama sözleşmeleri ile maden ruhsatlarının resen iptal edilmiş sayılması için düzenleme yapıldı.
ANKA, BAKANLIĞIN PLANLARINA ULAŞTI: MİLYONLARCA METREKARE ALAN, ON BİNLERCE KONUT VE HÜKÜMETE YAKIN İNŞAAT ŞİRKETLERİ
İktidarın depremin 18. gününde hazırlanan yeniden yapılaşma planlarına ulaştı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve TOKİ ile birlikte Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER), "Afet Bölgesi Tasarım Alanları Rehberi" hazırladı.
Rehbere göre; 5 ilde toplamda 23 milyon 426 bin metrekare alan yeni proje alanı olarak belirlendi. Bu alanların üzerinde toplamda 85 bin 250 yeni daire üretilmesi planlandı. Projelerin hangi şirketler tarafından yürütüleceğine dair bilgiler de rehberde yer aldı.
KAHRAMANMARAŞ, MALATYA, OSMANİYE, HATAY, ADANA
Rehberde; Kahramanmaraş, Malatya, Osmaniye, Hatay, Adana illeri için ilçe ilçe proje alanları belirlendi, yeni üretilecek daire sayıları hesaplandı. Belgeye göre, projelerin hangi şirketler tarafından yürütüleceği de belirlendi. Rehbere göre; proje alanları, alanlar üzerinde üretilecek konut sayısı ve projeleri yürütecek ve projelerin müellifi olacak iktidara yakınlığı ile bilinen şirketler şöyle:
MARAŞ PROJESİ; KALYON, NKY VE ANT YAPI'YA
Kahramanmaraş: il genelinde 4 milyon 9 bin metrekare alan üzerinde proje hazırlanacak. Toplamda 17 bin 250 adet daire üretilecek.
Afşin'de, Merkez Proje Alanı'nda; 750 adet yeni daire yapılacak. Bu proje Kalyon ve İki Design şirketleri tarafından yürütülecek.
Elbistan'da, Doğu Proje Alanı'nda; 2500 daire üretilecek. Bu projenin yürütücüsü NKY şirketi ve Mental Design olarak belirlendi.
Onikişubat İlçesi'nde, Önsen Proje Alanı'nda 10 bin adet daire yapılacak. Proje; NKY isimli şirket tarafından yürütülecek.
Türkoğlu Proje Alanı'nda; 2 bin adet daire üretilecek. Bu proje de Kalyon tarafından yürütülecek. Projenin müellifi ise ABOUTBLANK olacak.
Depremin merkez üssü Pazarcık ilçesinde, İncirli Proje Alanı'nda; 2 bin adet daire üretilecek. Projenin; ANT Yapı ve MKN Mimarlık tarafından yürütüleceği görüldü.
MALATYA PROJESİ; KUZU GRUP, EGE YAPI VE DOME ŞİRKETLERİNE
Malatya: 8 milyon 600 bin metrekare alan üzerinde 30 bin adet daire yapılacak.
Malatya'nın Battalgazi İlçesi'ndeki Çamurlu Proje Alanı'nda 15 bin adet daire üretilmesi planlandı. Çamurlu Projesi DOME şirketi tarafından inşa edilecek projenin müellifi DOME ve CROSS WORK şirketleri olacak.
Yeşilyurt İlçesi'ndeki İkizce Proje Alanı'nda 10 bin adet daire üretilmesi planlandı. İkizce Projesi'nin yürütücüsünün Kuzu Grup, müellifinin ise AGM Mühendislik olacağı görüldü.
Doğanşehir Proje Alanı'nda ise 5 bin adet daire üretilecek. Bu proje ise EGE Yapı ve Mimar Mimarlık'a verilecek.
9.4 MİLYON METREKARELİK HATAY PROJESİ KALYON'UN DA ARALARINDA OLDUĞU 5 ŞİRKETE
Hatay: Kent genelinde 9 milyon 417 bin metrekare alan üzerinde 31 bin adet daire üretilecek.
Rehbere göre, Antakya'da 8 milyon 617 bin metrekare alan; 10 ayrı proje alanına ayrıldı. Bu alanlar üzerinde toplamda 27 bin yeni konut üretilecek. Antakya projeleri; Kalyon, NEF, Tahincioğlu ve Optimal şirketleri tarafından yürütülecek. Bazı projelerin yürütücüleri, aynı zamanda müellifleri olacak.
Belen Proje Alanında, 200 bin metrekare alan üzerinde 1000 adet konut üretilecek. Belen Projesi'nin yürütücüsü Tahincioğlu, müellifi Kayabay Mimarlık olacak.
Samandağ'da, Mağaracık Proje Alanı'nda; 600 bin metrekare alan üzerinde 3 bin adet daire ise Kalyon tarafından yapılacak.
OSMANİYE'DE 5 BİN KONUT İŞİ EGE YAPI'YA
Osmaniye: Merkez Proje Alanı'nda, toplamda 1 milyon metrekare alan üzerinde 5 bin adet konut üretilecek. Projeyi Ege Yapı üstlenecek.
Adana: Kentte açılacak Çukurova Proje Alanı'nda, 400 bin metrekare arazi üzerinde 2 bin adet yeni daire üretilecek. Projenin hem yürütücüsü hem müellifi Optimal adlı şirket olacak.